FARS EDEBİYATINDA TASAVVUF KONULU KAHRAMANLIK ANLATILARI

Günümüzde araştırmacıların önemli bir kısmı, tasavvufun kökenleri ve temel dayanaklarının ne Hindistan ve ne de Yeni Eflatun felsefesinden alınmadığı, birçok özelliğinin eski İran yöresel mistik anlayışlarından beslendiği kanısındadırlar. Tasavvufun temelinin gerçekte ruhun ilahi kaynağından ayrılması ve her zaman o ayrıldığı yere şiddetli dönme arzusuyla yaşadığı ve sonuçta da onda fenaya erişmeği yok olmayı istediği felsefesinden oluşmaktadır. Mevlana’nın, Mesnevî’nin ilk beyitlerinde anlatmak istediği de budur:[1]

Dinle, bu ney nasıl şikayet ediyor,

Ayrılıkları nasıl anlatıyor:

Beni kamışlıktan kestiklerinden beri,

Feryadımdan erkek kadın herkes inledi.

Aslından uzak düşen kişi,

Yine vuslat zamanını arar durur. [2]

AHMED-İ ŞAMLU VE Şİ’R-İ SEPîD

I. Hayatı ve Şiiri

21 Azer 1304 hş./12 Aralık 1925 tarihinde Tahran’da dünyaya gelen Ahmed-i Şamlû, bir subay olan babasının görevi nedeniyle çocukluk dönemini başta Zahidan ve Meşhed olmak üzere kuzeydoğu ve güneydoğu İran’da geçirdi. Orta öğrenimini programlı bir şekilde yürütemeyen Şamlû liseyi Tahran’da tamamladı. [1]

FARS ŞİİRİNDE NİMÂ ÇAĞININ DEVRELERİ

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Hakkında Bilgiler - Fars Dili ve Edebiyatı Nedir ?

Fars Dili ve Edebiyatı programında Farsça dilbigisi, İran tarihi, coğrafyası, İslamiyet’ten önceki İran dilleri, dinleri ve edebiyatları, İslami İran Edebiyatı hakkında eğitim ve araştırma yapılır. Mezunlar eski yazma eserlerin bulunduğu kütüphanelerde, müzelerde görev alabilirler. Üniversitelerin ilgili fakültelerinde bilimsel çalışma yapabilirler. Fars dili ve edebiyatı programında Farsça dil bilgisi, İran tarihi, coğrafyası, İslamiyet’ten önceki İran dilleri, dinleri ve edebiyatları, İslami İran edebiyatı hakkında eğitim yapılmaktadır.

Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü Olan Üniversiteler ve İlgili Fakülteler

İSTANBUL- EDEBİYAT FAKÜLTESİ
ATATÜRK -FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ
ANKARA- DİL VE TARİH COĞRAFYA FAKÜLTESİ
KONYA- EDEBİYAT FAKÜLTESİ

Farsça Dili İle İlgili Bilgi ve Fars Dili ve Edebiyatı Bölümü

Farsça Nedir Kısaca Farsça Hakkında Ansiklopedik Bilgiler özet ve kısa olarak burada.

İran , Afganistan , Tacikistan , Özbekistan ve Basra Körfezi ülkelerinde konuşulan Hint – Avrupa lisan ailesine mensup dildir . Hint – Avrupa lisan serisinin bir kolu kalan Hint – İran dillerinin İran öbeğine bağlıdır . Antik Pers vatandaşının konuştuğu dilden türemiştir .
Farsça ve lehçeleri İran , Afganistan ve Tacikistan’da resmî lisan statüsündedir . CIA World Factbook’a yönelik İran , Afghanistan , Tacikistan ve Özbekistan’da tahmini 100 milyon şahsın anadili Farsça’dır . 2006 yılında UNESCO’ya Farsçayı da ” Uluslararası Ana Lisan ” statüsündeki dillerden biri olarak seçmesi önerildi .

Farsça yüzyıllar öncesinde Ortada Asya , Güney Asya ve Ortadoğu’da prestijli bir kültür dili olmuştur ve komşu ülkelerin dillerini , öncelikle de Ortada Asya , Kafkasya ve Anadolu’daki Türk dilleri’ni etkilemiştir . Arapça ve Mezopotamya dilleri üzerindeki etkisi ise ek olarak yetersizdir .

Türkçe'de Kullanılan Farsça Kökenli Kelimeler

A

ab, abanoz, abdest, abdesthane, abıhayat, abıkevser, abuhava, aferin, afsun, agâh, ahenk, aheste, ahır, ahu, akrep, alıç, ama, amade, ambar, armut, arzu, asayiş, asude, asuman, aşikâr, aşina, aşiyan, aşifte, aşk, ateş, ateşperest, avare, avaz, avize, ayin, ayna, azade, azar, aziz

B

Baca­, bade­, badem, bağ, bahadır, bahane, bahar, bahariye, bahçe, bahçıvan, bahşetmek, bahşiş, baht, bahtiyar, bağ, bamya, bari, barut, baruthane, bayat, baytar, becayiş, bedava, bedbaht, beddua, beden, bedesten, bedhah, behemehâl, beher, bel, bende, bendeniz, bent, beraber, berbat, berduş, bergüzar, berhava, berhudar, berkemal, bertaraf, beste, bestekâr, bestenigâr, beter, beygir, beyhude, bezirgân, bezm, bibaht, biçare, bihaber, bikarar, bilcümle, birader, bitap, bitaraf, bizar, boran, bostan, böbürlenmek, buluğ, bumbar, buse, bülbül

C

Farsça Nasıl Öğrenilir?

Hint-Avrupa dil ailesinin mensubu olan ve dünyanın en eski dillerinden birisi olan Farsça, başta İran olmak üzere Afganistan, Özbekistan, Tacikistan ve Özbekistan gibi ülkelerde konuşulmaktadır. Basra Körfezi ülkeleri ile birlikte Azerbaycan'ın güneyi de Farsçanın konuşulduğu coğrafyalardan birisidir.

Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran öbeğine bağlı olan Farsça, köken olarak İngilizce ile aynıdır. Bu nedenle İngilizce ve Farsça yapı olarak birbirine benzemektedir. İngilizce ve Farsça kelime olarak da çok sayıda alışveriş yapmıştır. İslam dünyasının en önemli kültür dillerinden birisi olan Farsça başta Mevlana olmak üzere birçok alimin kullandığı dil olmuştur. Aruz veznine uygunluğu ve şiirsel yapısıyla içerisinde ayrı bir musiki bulunduran Farsça, Osmanlı Devleti döneminde Türkçeye de önemli oranda etki etmiştir.

İran'da Konuşulan Dİller

İrani diller veya Erani diller Hint-Avrupa dilleri ailesinden dil öbeği. Günümüzde 150-200 milyon kişinin bu dil grubuna ait dilleri konuştuğu tahmin edilir. İrani diller tarihsel gelişim açısından üç gruba ayrılır: Eski İrani diller, Orta İrani diller ve Yeni İrani diller.

Fars Dili Ve Edebiyatı Tarihi

Farsça (فارسی), İ.Ö. 550-330 yılları arasında İran' da hüküm süren Parsa halkının konuştuğu dilden gelmektedir. Osmanlı' da da Farisi, Farsi, Parsça, Parsi, Farsi olarak adlandırılmıştır. Pers İmparatorluğunun resmi dili olduğu dönemde, imparatorluk sınırları içerisinde çok geniş bir bölgede konuşulmaktaydı. 18. yüzyılda İngilizler yasaklayana kadar Hindistan'da mahkemelerde resmi dil idi. Farsça ve lehçeleri; İran, Afganistan ve Tacikistan'da resmi dil statüsündedir.

Eski Farsça
Akamenid'ler devrinde Parsa kabilesinin konuştuğu Farsça' ya denir. Taş üzerine oyulmuş örnekleri kalmıştır.Bu dönemi çalışacak ilim adamlarının eski Fars diline hakim olmaları gerekir.

Orta Farsça
Sasaniler döneminde konuşulan ve "Pehlevice" olarak da bilinen Farsça' dır. Zerdüştlükle ilgili birçok yazılı belge bu dildedir. Bundahish, Arda Virafname, Mainu Khared, Pandnameh Adorbad Mehresfand bu belgelerden bazılarıdır.

Klasik Farsça

TÜRKİYE'DE FARSÇA EĞİTİMİ VE DİL VE TARİH-COĞRAFYA FAKÜLTESİ

İranlılar, 2500 yıllık tarihi ile geçmişteki Çin, Yunan, Mısır ve Mezopotamya ülkeleri ile birlikte dünya medeniyetine çok önemli katkıları olan milletlerden biridir. Yazılı edebiyata tarihin erken dönemlerinde geçmiş, bilhassa İslâmiyet'i kabul ettikten sonra şiire ve nesire gayet yatkın bir dil olan Farsça ile dünya çapında edebî eserler vermişlerdir. Bunlardan Firdevsî'nin Şehname si, Ömer Hayyam'ın Rubai leri, Şeyh Sadî'nin Bustan ve Gülistan 'ı, Mevlâna'nın Mesnevî si, Hafız'ın gazel leri ve daha pek çok şaheserler bugün de değerlerinden hiçbir şey kaybetmemiş olup bunlar dünya klâsiklerinden sayılmaktadır.

İranlılarla tarihin erken dönemlerinden itibaren tanışıp komşu olan Türkler, Farsçayı çok sevmiş, bu dille yazılmış olan eserleri okuyup anlamak istemişlerdir. Bunun için de bu eserlere ulaşma aracı olan Farsçayı öğrenmeyi kendilerine ilke edinmişler, bunu bilgili ve kültürlü olmanın bir gereği saymışlardır.

Farsça Nasıl Bir Dildir?

Dünya üzerinde yüzlerce farklı dil konuşulur. Kimisinin kökeni, konuşma tarzı ve yazım şekli aynı olabilirken kimisinin alfabesi bile diğerleriyle bir benzerlik göstermez. Bu kadar farkı dil arasında Türkiye çevresinde çok sık konuşulan bir dil de Farsça'dır. Bu dil özellikle Orta Asya'da sıkça kullanılır. Farsça; kökeni çok eskilere dayanan bir dildir ve hala konuşularak varlığını korur.

Farsça alfabesi; Arapça ile aynı olup harekesiz yazılır. Sayılar da aynı şekilde harekesiz Arap alfabesi ile yazılır. Sıra belirtmek için sayıların sonuna 'om', 'omi' ya da 'omin' eklenir. Konuşma özellikleri Arapça'ya çok yakındır; fakar her iki dil de birbirinden etkilenmemiştir. Gırtlak tonlamaları yüksektir.

Farsça; Hint - Avrupa dilleri arasındadır. Bu ailenin Hint - İran dil kolunun İran kümesine dahildir. Dünya üzerindeki yaklaşık olarak 100 milyon kadar insanın ana dili Farsça'dır. Kökeni; Antik Pers halkının konuşma dilinden gelir.

Sponsorlu bağlantılar

Son yorumlar

İçeriği paylaş