Farsça'da Emir Durumunda Ses Değişimleri

Farsça'da emir kipi mastar eklerinin (دن : den ve تن : ten) kaldırlması ile oluşur. Ancak aşağıdaki durumlarda kökün son harfine göre değişimler gerçekleşir :

دن (-den) Mastarına Göre
Fiilin kökü آ (â) ile bitiyorsa آ (â) harfi düşer. Örnek : فرستادن (firistâ-den:göndermek) emir kipi فرست (firist : gönderdi). Bu kuralın ististanaları vardır : آمادن (âmâden:gelmek) , آماى (amây:gel) şeklinde olmaktadır
و (û) ile biten fiil köklerinde و (û) kalkar ve yerine آ/â veya آی (ây) gelir. Örnek : فرموند (fermûden:buyurmak) , فرما (fermâ) veya فرماى (fermay) . Bu kuralın istisnaları vardır : شنودن (şünûden:işitmek) , شنو (şinev) şeklindedir
ر (r) ile biten fiillerde r kalır veya r düşer ve yerine آر (âr) gelir. Örnek شمردن (şümürden:saymak) fiili شمار (şümâr) haline gelir. پروردن (perverden:beslemek) fiili ise پرور (perver) haline gelir. İstisnalar vardır : كردن (kerden:yapmak) , كن (kün) şeklinde olur
ن (n) ile biten fiillerde ن aynen korunur
ی (y) ile biten fiillerde ی (y) düşer. بوسيدن (bûsiden:öpmek) , بوس (bûs) haline gelir. İstisnalar vardır : كزيدن (güzîden) , كزين (güzîn) şeklinde olur
تن (-ten) Mastarına Göre
خ (hı) ile biten fiil köklerinde خ (hı) kalkar ve yerine ز (ze) gelir. Örnek : انداختن (endâhten:atmak) , انداز (endâz) şeklindedir. İstisnaları vardır : فروختن (fürûhten:satmak) , فروش (fürûş) şeklinde olur
س (s) ile biten fiil köklerinde س (s) harfi ه (he), ى (ye), ن (nun), ند (nd) , وی (ûy) şeklinde dönüşebilir. خواستن (hâsten:istemek), خواه (hâh) haline dönüşür
ش (ş) ile biten fiil köklerinde ش (ş) harfi ر (r), يس (îs), رد (rd) şeklinde dönüşebilir. Örnek داشتن (dâşten:mâlik olmak) , دار (dâr) şeklini alır
ف (f) ile biten fiil köklerinde ب (be) harfine dönüşür. آشوفتن (âşuften:karıştırmak), آشوب (âşûb) şeklini alır. Bazı fiillerde ف (f) aynen kalır. Bazen de ف (f) و (ve) harfine dönüşür.

Yeni yorum gönder

Bu alanın içeriği gizlenecek, genel görünümde yer almayacaktır.
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Sponsorlu bağlantılar

Son yorumlar