Farsçada Belirsiz İsim (33. Ders)

درس سی و سوم (Ders-i Sî u Sevvom)

***Dil Bilgisi***

*Belirsiz İsim (اسم نکره)

Belirsiz ya da nekre isimler Farsça'da şu şekillerden biriyle ifade edilir:

1) Sonunda nekrelik yâ'sı (ی) bulunmakla:

Örneğin هنری (hunerî- bir sanat), حزبی (hızbî- bir parti) gibi.

2) Başında یک sayı sıfatı bulunmakla:

Örneğin یک نقاش (yek nakkâş - bir ressam, یک برنامه (yek bernâme- bir program) gibi.

3) Başında یک sonunda da nekrelik yâ'sı (ی) bulunmakla:

Örneğin یک سلولی (yek sillulî- bir hücre), یک میزی (yek mîzî- bir masa) gibi.

4) همه , هر , هیچ gibi belgisiz sıfatlarla vasfedilmekle:

Örneğin هر شب (her şeb- her gece), همه درها (heme derhâ- bütün kapılar), هیچ شهر (hîç şehr- hiçbir şehir), همه روزها (heme rûzhâ- bütün günler) gibi.

Örnek cümleler:

از کتابفروشی کتابی خریدم
(Ez kitabfuruşî kitabî harîdem- Bir kitapçıdan bir kitap satın aldım.)

دختری سوی یک درختی می دوید
(Dohterî sûy yek dirahtî mî-devîd- Bir kız, bir ağaca doğru koşuyordu.)

*Küçültme İsmi (اسم مصغر)

Küçültme isimleri, isimlerin sonlarına ilave edilen şu eklerle oluşturulur:

1) چه (-çe): Örneğin باغچه (bağçe- bahçecik, ufak bahçe), کتابچه (kitabçe - kitapçık)
2) ک (-ek): Örneğin پسرک (peserek - oğulcağız) دخترک (dohterek- kızcağız)
3) و (--û): Örneğin یارو (yârû- dostcağız), پسرو (peserû- oğulcağız)
4) یچه (--îçe): Örneğin دریچه (derîçe- küçük kapı) بازیچه (bâzîçe- oyuncak)
5) ه (--e): Örneğin دختره (dohtere- kızcağız), درخته (dirahte- ağaççık)
6) که (-eke): Örneğin زنکه (zeneke- kadıncağız) مردکه (merdeke- adamcağız)

* İsmin halleri

1) Yalın hali: İsmin ek almadığı halidir. Örn.خانه /hâne, ev
2) Belirtme/-i hali: را eki getirilerek yapılır. Örn. خانه را /hâne-râ, evi
3) Yönelme/-e hali: به eki getirilerek yapılır.Örn. به خانه /be-hâne, eve
Bazen را eki de bu işlevi görür. شما را نگفته بودم (şomâ-râ ne-gofte bûdem, Size dememiş miydim!?) cümlesindeki gibi.
4) Bulunma/-de hali: در eki getirilerek yapılır. Örn.در خانه /der-hâne, evde
Bazen به eki de bu işlevi görür. گوهر به گنج است (Govher be-genc est, Mücevher hazinededir.) cümlesinde olduğu gibi.
5) Ayrılma/-den hali: از eki getirilerek yapılır. Örn. از خانه /ez-hâne, evden.

***Kelime Hazinesi***

سوی (sûy): yön, taraf
کوچولو (kûçûlû): küçük, küçücük Örn. گربۀ گوچولو نیز در کنار خیابان میی خوابید (Gorbe-i kûçûlû nîz der kenâr-ı hıyâbân mÎ-hâbîd- Küçücük bir kedi, caddenin kenarında uyuyordu.)
نیز (nîz): de, da
آلودگی (âlûdegî): kirlilik
آلودگی هوا (âlûdegî-yi hevâ): hava kirliliği
پروردن (perverden): himaye etmek Bu fiilden 'vatanperver' gibi birleşik kelimeler türer ve ... koruyan/himaye eden anlamı verilir.
پرونده (pervende): kumaş topu; dosya
دارو (dârû): ilaç
داروخانه (dârûhâne): eczane
داروساز (dârûsâz): eczacı
تابه (tâbe): tava
سرطان (seretân): kanser
فرستنده (firistende): gönderen; (radyo, tv) verici
بازیگر (bâzîger): oyuncu
دام (dâm): tuzak, kapan; ehil hayvan
دامپزشک (dâmpizişk): veteriner, baytar
آبلیمو (âblîmû): limonata
آبگرمکن (âbgermkon): su ısıtıcısı
تابه (tâbe): tava
انبان (enbân): heybe, dağarcık
انباز (enbâz): ortak; benzer; arkadaş; sevgili
انبر (enbur): maşa
انبردست (enbur-dest): pense
انجام (encâm): son

***Hikmet Damlaları***

1- مرغ دانا قفس شکن باشد

(Murğ-ı dânâ kafes-şiken bâşed.)

Bilgili kuş, kafes-kıran olur.

2- وفا کن تا صفا بینی

(Vefâ kon tâ safâ bînî.)

Vefa göster (sözünde dur) ki sefa (huzur) görürsün/bulursun.

3- جایی که نمک خوری نمکدان مشکن, Sa'di Şirâzî

(Câyî ki nemek horî nemekdân me'şken.)

Tuz yediğin bir yerde tuzluğu kırma!

Yeni yorum gönder

Bu alanın içeriği gizlenecek, genel görünümde yer almayacaktır.
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Sponsorlu bağlantılar

Son yorumlar